دستگاه رنگ آمیزی بافت اتوماتیک tissue slide stainer روش وقت گیر و کسل کننده رنگ آمیزی مقاطع دستی را مرتفع نموده و با استاندارد کردن روند های رنگ امیزی وسایل خودکار میتوانند کیفیت و ثبات نتایج را بهبود بخشند. از این دستگاه به طور گسترده در مراکز پاتولوژی و علمی و تحقیقاتی و صنایع غذایی و دارویی استفاده میگردد.
فرایند رنگ امیزی بافت شامل دو نوع عمومی و اختصاصی می باشد.
آماده سازی هیستولوژیک بافت شامل مراحل متعددی است که با وارد کردن در پارافین شروع میشود و با برش و خشک کردن مقاطع بافتی ، پاک کردن پارافین ، هیدراته کردن ، رنگ آمیزی ، دهیدراته کردن و تمیز کردن ادامه می یابد. مکانیسم های رنگ آمیزی بیوشیمیایی بر اساس خصوصیات فیزیکی و شیمیایی بافت ها و سلول ها طرح ریزی شده است. خواص فیزیکی شامل خاصیت موئینه، اسموز، چسبندگی و پیوستگی است. عامل شیمیایی اصلی خاصیت اسیدی یا بازی اجزای سلولی است.
عوامل دیگر شامل قدرت یونی محلول رنگ، غلظت ماده رنگی ، فیکساسیون بافت دما ، تعادل رنگ آمیزی است . رنگ آمیزی عمومی بافت از یک ، دو یا سه رنگ برای افتراق هسته از سیتوپلاسم استفاده و امکان تشخیص بافت را فراهم می کند.
روش های رنگ آمیزی اختصاصی نیز مانند رنگ آمیزی های بافت همبند که کلاژن و الاستین را با جزئیات نشان میدهد در دسترس هستند.
رنگآميزي عمومی: روش رنگآميزي که در آزمايشگاههاي پاتولوژي به طور معمول و روتين استفاده ميشود، روش هماتوکسيلين– ائوزين است. با اين روش هسته سلول رنگ بنفش و سيتوپلاسم رنگ صورتي به خود ميگيرد.
دراين رنگآميزي، ابتدا 3 ظرف گزيلول موجود است که براي شفاف سازي و از بين بردن پارافين باقي مانده در اطراف بافتها استفاده ميشود. نمونهها در هر ظرف گزيلول به مدت 5 دقيقه قرار داده ميشود. بعد از گزيلول 4 ظرف الکل با درجات مختلف قرار دارد. نمونهها را در هر کدام به مدت 2-1 دقيقه گذاشته و بعد با آب شستشو داده ميشود و بعد بلافاصله در ظرف حاوي هماتوکسيلين قرار ميگيرد. زمان قرار گرفتن در هماتوکسيلين 15-10 دقيقه است كه اين زمان بستگي به تازه يا کهنه بودن رنگ دارد. لازم است بعد از اين مرحله نمونهها با آب شستشو داده شده و بافت هاي اضافي اطراف آنها پاک شود. بعد از تميز کردن لامها، آنها را داخل اسيد الکل شناور کرده تا رنگ هاي اضافي داخل بافت از بين برود. بعد از اسيد الکل نوبت به کربنات کلسيم ميرسد. وظيفه اين محلول، رنگآميزي زمينه بافت است و باعث ميشود هسته آبي به نظر برسد. ظرف بعدي ائوزين است که باعث قرمز شدن سيتوپلاسم ميگردد. بعد از چند ثانيه که نمونه ها داخل ائوزين قرار گرفت آنها را با آب شستشو داده، بعد به ترتيب داخل 4 ظرف الکل قرار ميگيرد. اين الکلها هم درجه بندي شده و به ترتيب 70-80-90 و 96درجه است و بافتها در هر کدام، حدود 5-3 ثانيه قرار ميگيرد. 2 ظرف آخر شامل گزيلول است که براي شفاف تر شدن بافتها استفاده ميشود. زمان قرارگيري نمونهها درگزيلول در حدود 5-3دقيقه است.
رنگآميزي اختصاصي: در اين رنگآميزي هر جزء از سلول رنگ خاصي به خود ميگيرد.
رنگآميزي اختصاصي شامل:
1- رنگآميزي برش هاي انجمادي
2- رنگآميزي بافت همبندي
3- رنگآميزي نمونههاي دستگاه عصبي
4- رنگآميزي براي برخي مواد سيتوپلاسميک
5- رنگآميزي براي آنزيمها
6- رنگآميزي براي ميکروارگانيسمها
7- رنگآميزي سيتولوژيک
رنگآميزيهاي اختصاصي داراي روشهاي مختلفي است که هر کدام توسط پزشک معالج درخواست و در آزمايشگاه پاتولوژي بسته به شرايط موجود انجام ميشود.
