آنالیز میکروسکوپیک سلول ها و بافت ها نیازمند آماده سازی بخش های بسیار نازک و با کیفیت است. بافت های خیلی تازه بسیار حساس و آسیب پذیر هستند و به راحتی تخریب میشوند و بنابراین تهیه قطعات بسیار نازک از آنها غیرممکن است مگر اینکه در حین برش به صورت شیمیایی به گونه ای تثبیت شوند. یه طور کلی دو روش برای محقق نمودن این امر وجود دارد.
- می توان بافت را در حالی که برش میزنیم فریز کنیم
- می توان با یک ماده مایع به بافت نفوذ کرد که باعث جامد شدن نمونه و مناسب برش های نازک می شود.
در واقع تیشو پروسسور که به آن پردازشگر بافت هم گفته می شود برای آماده سازی نمونه های بافت برای تهیه لایه های نازک توسط میکروتوم برای مطالعه با میکروسکوپ کاربرد دارد و به این فرایند پردازش بافت (tissue processing) گفته می شود. از این دستگاه به طور گسترده در مراکز پاتولوژی و علمی و تحقیقاتی و صنایع غذایی و دارویی استفاده میگردد.
اصول عملکرد دستگاه شامل 4 مرحله به شرح زیر است:
- تثبیت یا فیکساسیون (Fixation): کشتن ناگهانی و همزمان سلول های یک بافت به نحوی که حتی الامکان شکل و ترکیب سلول ها نسبت به زمان حیات تغییر نکند.
- آبگیری (Dehydration): از خارج کردن و گرفتن تمام آب جداشدنی از بافت به وسیله یک ماده دهیدرانت که در بافت نفوذ کند.
- شفاف کردن (Clearing): شکاف ها، منافذ بافت توسط گزیلل باز می شود.
- آغشتگی یا نفوذ (Impregnation): به تدریج پارافین مذاب به داخل منافذ بافت نفوذ می کند.
برای این کار، ابتدا ظروف تیشو پروسسور را از محلول های لازم پر می کنند سپس بافت ها را در کپسول های جداگانه و در داخل بسکت تیشو پروسسور قرار می دهند. یک بازوی مکانیکی سبد حاوی بافت ها را داخل محلول های موجود در ظروف وارد می کند.
این فرایند توسط دستگاه و به صورت اتوماتیک انجام می شود. زمان لازم برای 12 مرحله نفوذ بافتی از 3 تا 72 ساعت متغیر است و به نوع بافت ، نوع مواد و میزان اظطرار کار بستگی دارد و به طور متوسط 12 ساعت است. عامل دیگر به غیر از زمان و دما تکان دادن ظرف محتوی مواد یا سبد نمونه است.زمان آبگیری بین غوطه ور سازی در حمام های مایع برای پردازش بافت موثر و مقرون به صرفه ، مهم است. اگر این زمان بسیار کوتاه باشد، انتقال مواد بین غوطه ور سازیها می تواند نونه مایع بعدی را آلوده ساخته و تعویض مکرر و گران قیمت پارافین یا حلال ها را ضروری می سازد و اگر بسیار طولانی شود نمونه هی بافتی خشک و غیر قابل استفاده می شوند.
ترتیب معمول محلول ها در ظروف تیشو پروسسور
- ظروف شماره 1 و 2 حاوی فرمالین 10% و در بعضی موارد، در ظرف شماره 2 به جای فرمالین از آب مقطر استفاده می شود.
- ظروف 3 تا 6 شامل الکل هستند.
- ظرف شماره 3 الکل 70% ظرف شماره 4 الکل 80% ظرف شماره 5 الکل 90% و ظرف شماره 6 الکل 96% است. درصد الکل ها به این علت صعودی انتخاب شده اند که آب گیری به آرامی انجام شود. این مرحله بسیار مهم است و چنانچه آب گیری با الکل به خوبی انجام نشود مراحل بعدی نیز دچار اشکال شده و سبب چروکیدگی بافتها خواهد شد.
- ظروف شماره 7 و 8 حاوی الکل متانول مطلق 100%
- ظروف شماره 9 و 10 گزیلول که وظیفه شفاف سازی بافت و خارج کردن الکل از آن را به عهده دارد.
- ظروف شماره 11 و 12 حاوی پارافین است.
غلظت ها و مواد ذکر شده ممکن است درآزمایشگاه ها کمی متفاوت باشد.
در مرحله آغشتگی به تدریج پارافین مذاب (52 الی 56 درجه سانتیگراد) به داخل منافذ بافت نفوذ می کند در پایان باعث استحکام و قوام بافت می شود.
پارافین در دمای آزمایشگاه جامد است و باید به دمای ذوب 60 درجه سانتیگراد برسد برای همین منظور ظروف شماره 11 و 12 دستگاه دارای المنتی است که باعث تولید حرارت در ظرف و ذوب شدن پارافین می شود. وقتی سبد بافت داخل پارافین مذاب قرار گرفت. این ماده داخل بافت نفوذ کرده و بافت به حالت آغشتگی می رسد. پارافین در شکاف و درزهای بافت نفوذ می کند و بافت سفت و سخت شده و قابل برش با میکروتوم خواهد شد.
ملاحظات خرید دستگاه تیشو پروسسور:
- خطی یا دورانی بودن
- ظرفیت کاست
- قابلیت انجام همزمان چند برنامه جداگانه
- کیفیت ساخت
- تعداد ظروف
- خدمات پس از فروش ، مدت زمان گارانتی و زمان تحویل
- داشتن استاندادرد های لازم و پروانه ساخت از اداره کل تجهیزات پزشکی
- داشتن ایمنی کامل
- کارکرد آسان
