آسیب شناسی به عنوان دانش کشف علل بیماری ها از عهد عتیق توجه پزشکان را به خود جلب نموده است. پاپیروس مصری ادوین اسمیت( Edwin Smith ) ( ۱۷۰۰ سال قبل از میلاد مسیح ) که قدیمی ترین سند پزشکی می باشد، اشاراتی به سازوکار ( مکانیسم ) و علل بیماری های گوناگون از جمله تومور های پستان، ترمیم زخم و عفونت دارد. با وجود این علاقه دیرینه، پیشرفت چشمگیر در فهم دانش آسیب شناسی عمدتا در آخرین ربع هزاره دوم که کالبد شناسی قابل دسترس گردید و نمای درشت ( gross ) بافت ها نشان داده شد، به وجود آمده است. بعدها کالبد شناسی بیماران، شناخت ویژگی های درشت بینی ( ماکروسکوپی ) و بافت بیمار را تسهیل نموده و آسیب شناسی را قادر ساخته که ابزار جدیدی برای تشخیص و تفسیر بیماری ها باشد. در نتیجه طی آخرین ربع قرن نوزدهم، بررسی بافت بیمار برای پزشکان از جمله رودولف ویرشو که مصمم بود نظریه سلولی بیماری ها، آسیب شناسی، را به عنوان یک دانش بالینی قانونمند نماید، به رسمیت شناخته شد.
واژه پاتولوژی یا آسیب شناسی به معنای مطالعه درد و رنج است (در یونانی patho به معنی درد و رنج و logy به معنی مطالعه است). اما هنگامی که این واژه را در پزشکی مدرن به کار می بریم، منظور مطالعه بیماری است. نظر ویرشو مبنی بر اینکه بیماری در سطح سلولی آغاز می شود قطعا صحیح بوده است، ولی امروزه می دانیم که اختلالات سلولی ریشه در تغییرات مولکولی (ژن ها، پروتئین ها و غیره) دارند و آنها هستند که بقا و رفتار سلول ها را تحت تأثیر قرار می دهند. بنابراین اساس آسیب شناسی مدرن (علم پاتولوژی)، فهم اختلالات سلولی و مولکولی است که باعث ایجاد بیماری ها می شوند. ذکر این اختلالات در زمینه عملکرد و ساختار طبیعی سلول کمک کننده خواهد بود که مضمون علم را تشکیل می دهد.
شاخه پاتولوژی بر اساس نوع روش های مورد استفاده یا انواع بیماری های مورد بررسی، به انواع مختلفی تقسیم بندی می شود که در ادامه به توضیح آن ها می پردازیم:
1) آسیب شناسی عمومی
2) آسیب شناسی تشریحی
3) آسیب شناسی شیمیایی
4) آسیب شناسی بالینی
5) آسیب شناسی ژنتیک
6) آسیب شناسی هماتولوژی
7) آسیب شناسی ایمونولوژی
8) آسیب شناسی میکروبیولوژی
