گزارش پاتولوژی یک توضیح کتبی مفصل یا شرح نتایج آزمایش است که به بخشی دائمی از پرونده پزشکی شما تبدیل می شود. پاتولوژیست این گزارش را پس از آزمایش نمونه های مایع بدن، سلول و بافت، تجزیه و تحلیل نتایج ، رسیدن به تشخیص تهیه میکند.
پزشک پس از انجام بیوپسی، نمونه را برای پاتولوژیست ارسال میکند. پاتولوژیست نمونهها را در دو حالت ماکروسکوپی (مشاهده با چشم غیرمسلح) و میکروسکوپی (با بزرگنمایی) بررسی کرده و سپس گزارش مربوطه را برای پزشک ارسال میکند. این گزارش شامل اطلاعاتی درباره ظاهر بافت، ساختار سلولی و وضعیت بیماری یا سلامت است. گزارش آسیبشناسی برای پزشک، جهت درمان بیمار، از آن نظر که انتخاب روش درمان مبتنی بر اطلاعات مندرج در گزارش است، حیاتی میباشد.
گزارش ماکروسکوپی
اولین بخش از گزارش آسیبشناسی، گزارش ماکروسکوپی است. این گزارش، ظاهر کلی بیوپسی را شرح میدهد. اغلب اوقات پاتولوژیستها محلی را که از آن نمونهبرداری شده است، همچنین شکل تومور و داشتن و یا نداشتن حاشیه مشخص را، گزارش میکنند. در این بخش اندازه بیوپسی نیز گزارش میشود. معمولاً قطر یا طول و وزن نمونه گزارش میگردد. تمام ابعاد و یا اندازه شناسهها برمبنای سیستم اندازهگیری متریک است؛ به این معنی که طول یا قطر به سانتیمتر و وزن به گرم ارائه میشود.
گزارش میکروسکوپی
بخش دوم از گزارش آسیبشناسی، گزارش میکروسکوپی است. این بخش حاوی اطلاعات و توصیفاتی است که پاتولوژیست با مشاهده نمونه توسط میکروسکوپ بدست میآورد. در اینجا بیوپسی، با زبان بسیار فنی در سطح سلولی توصیف میشود.
آتیپیکال، اصطلاحی است برای توصیف سلولهایی که در هنگام بررسی، ظاهری غیرطبیعی دارند. چندین عامل میتوانند سطوح مختلف “آتیپی” را توصیف کنند؛ یک سلول آتیپیک غالباً دارای هستهای بزرگ تر از حد معمول و حاوی مقدار بیشتری کروماتین، نسبت به حالت طبیعی است. آسیب شناسان همچنین میزان تقسیم سلولی را که نشانهای از سرعت تکثیر آنها میباشد، مورد بررسی قرار میدهند.
تمایز، اصطلاحی برای توصیف میزان تخصص سلول، برای انجام یک کار خاص، در یک بافت معین است. هر چه سلول از تمایز کمتری برخوردار باشد، آن سلول آتیپیک تر اطلاق میشود.
همچنین، یکی از نگرانیها در گزارش میکروسکوپی این است که آیا تمام سلولهای غیرطبیعی، از قسمت بیوپسیشده، برداشته شدهاند یا خیر؟ برای اطمینان از این امر، پاتولوژیست حاشیه بیوپسی را زیر میکروسکوپ بررسی میکند، اگر حاشیهای از سلولهای طبیعی، سلولهای غیرطبیعی را احاطه کرده باشند، گفته میشود که بیوپسی دارای حاشیههای واضح است و فرض بر این قرار میگیرد که تمام سلولهای غیرعادی برداشته شدهاند. اگر به نظر برسد که در لبه بافت برداشتشده، سلولهای غیرطبیعی قرار دارند، پس حاشیهها واضح نبوده و گزارش پاتولوژی حاوی دستورات بیشتری برای پزشک خواهد بود که شامل اطلاعات خاص در مورد مناطقی که نیازمند درمان بیشتر مثل جراحی و یا سایر روشهای دیگر است، میباشد.
تشخیص
معمولاً یک گزارش پاتولوژی شامل یک بخش انتهایی به نام تشخیص است. در این بخش پاتولوژیست یک تشخیص فنی میدهد که بیانگر خوش خیم یا بدخیم بودن بیوپسی است. اگر مشخص شود که بیوپسی خوشخیم است، پاتولوژیست نظر خود را در مورد میزان خطر بافت برداشتشده برای سلامت بیمار در آینده و احتمال اینکه این بافت یا تومورهای دیگری مثل این، به تومورهای بسیار مضر بدخیم مبدل گردد را، ارائه میدهد. اگر مشخص شود که بیوپسی حاوی بافت بدخیم است، در این صورت، پاتولوژیست شدت سرطان را بر اساس یافتههای موجود در بخشهای دیگر گزارش، ارائه میدهد.
در برخی موارد، ممکن است یک بخش اضافی به نام “نظرات” در گزارش وجود داشته باشد که در آن سایر آزمایشهایی که باید بر روی بیوپسی انجام شود و یا سایر آزمایشهایی که هنوز نتایج آنها کامل نشده است، لیست شدهاند. سرطانهای برخی از اندامها، نیازمند آزمایشهای خاص اضافی دیگر است که این آزمایشهای اضافی در گزارش قید میشوند.
اطلاعات و بخشهای گزارش آسیب شناسی با توجه به نوع سرطان میتوانند متفاوت باشند. معمولا نوع سرطان، بدخیم یا خوش خیم بودن آن و مرحلۀ بیماری در گزارش پاتولوژی مشخص میشود. اکثر گزارشها معمولاً این قسمتها را دارند. حتی اگر شما در مورد آزمایش ها و دورههای درمانی مختلف مطالعه کرده و اطلاعاتی داشته باشید، در این نوشتهها از زبان فنی پزشکی و اصطلاحات مختلف استفاده شده، بنابراین اگر سوالی دارید با پزشک خود مشورت کنید.
بخشهای گزارش پاتولوژی
پاتولوژیستهای مختلف از کلمات مختلف برای توصیف موارد مشابه استفاده میکنند. اما بیشتر گزارشهای پاتولوژی شامل بخشهایی است که در زیر آورده شده است:
مشخصات بیمار ، پزشک و نمونه
این بخش موارد زیر را لیست می کند:
- نام ، تاریخ تولد و سایر اطلاعات شخصی بیمار
- شماره فردی برای کمک به شناسایی نمونههای بیمار
- اطلاعات تماس پاتولوژیست ، آنکولوژیست و همچنین آزمایشگاهی که نمونه مورد آزمایش قرار گرفته است.
- جزئیات مربوط به نمونه ، از جمله نوع بیوپسی یا جراحی و نوع بافت
توصیف ناخالص یا واضح
این بخش نمونه بافتی یا تومور را با چشم غیر مسلح توصیف میکند که شامل رنگ ، وزن ، اندازه و شکل عمومی بافت است.
شرح میکروسکوپی
این قسمت فنیترین بخش گزارش است. این شرح شامل سلولهای سرطانی است که در زیر میکروسکوپ مشاهده میشوند. عوامل مختلفی در این بخش ذکر میگردد که بر روند تشخیص و درمان تأثیر میگذارد.
این که آیا سرطان تهاجمی است یا خیر؟ تومورها در انواع مختلف ممکن است غیرتهاجمی (درجا ، به معنی “ساکن”) یا تهاجمی باشند.
تومورهای مهاجم میتوانند از طریق فرایندی به نام متاستاز به سایر قسمتهای بدن گسترش یابند. اگرچه تومورهای غیرتهاجمی گسترش نمی یابند ، اما ممکن است در آینده رشد کرده و به یک تومور مهاجم تبدیل شوند.
همچنین در تشخیص تومورهای تهاجمی، مهم است که پاتولوژیست میزان رشد تومور در بافت سالم اطراف را مشخص کند.
گرید تومور
این بخش از گزارش نحوه مقایسه سلول های سرطانی را در مقایسه با سلول های سالم توصیف می کند. به طور کلی، پاتولوژیست به دنبال تفاوت در اندازه، شکل و ویژگی های رنگ آمیزی سلول ها است.
توموری با سلول هایی که بیشتر شبیه سلول های سالم هستند “درجه پایین” یا “به خوبی تمایز یافته” نامیده می شود. به توموری با سلول هایی که کمتر به سلول های سالم شباهت دارند “درجه بالا”، “تمایز ضعیف” یا “تمایز نیافته” گفته می شود.
به طور کلی هرچه درجه تومور کمتر باشد، گزارش پاتولوژی بهتر است.
روش های مختلفی برای تعیین درجه سرطان برای انواع مختلف آن استفاده می شود.
سرعت تقسیم سلول ها و سرعت میتوز چقدر است.
پاتولوژیست ها معمولاً تعداد سلول هایی را که تقسیم می شوند، یادداشت می کنند. به این تقسیم سلولی میزان میتوزی گفته می شود. تومورهایی که سلول های تقسیم کننده کمتری دارند معمولاً درجه پایینی از سرطان را دارند.
سرعت تقسیم سلولها و سرعت میتوز
پاتولوژیستها تعداد سلولهایی را که تقسیم میشوند ، یادداشت میکنند. به این تقسیم سلولی میزان میتوزی گفته میشود. تومورهایی که سلولهای تقسیم کننده کمتری دارند معمولاً درجه پایینی از سرطان را دارند.
تومور مرژین یا حاشیه تومور
عامل مهم دیگر این است که آیا سلول های سرطانی در حاشیه، یا لبه های نمونه بیوپسی شده وجود دارد یا خیر.
نتیجه “مثبت” یا “درگیر” به معنی وجود سلول های سرطانی در مرژین است. این بدان معنی است که احتمالاً سلول های سرطانی هنوز در بدن هستند.
گره های لنفاوی
این بخش از گزارش پاتولوژیست مشخص می کند که آیا سرطان به غدد لنفاوی اطراف یا اندام های دیگر گسترش یافته است یا خیر. گره های لنفاوی اندام های ریز و لوبیایی شکل هستند که به مبارزه با بیماری کمک می کنند.
گره لنفاوی در صورت داشتن سرطان “مثبت” و در صورت عدم وجود سرطان “منفی” نامیده می شوند.
استیج یا مراحل
معمولاً پاتولوژیست مراحل را با استفاده از سیستم TNM تعیین میکنند. این سیستم از ۳ عامل استفاده میکند:
اندازه و محل تومور (تومور T )
آیا سلولهای سرطانی به غدد لنفاوی واقع در نزدیکی تومور گسترش یافته اند (Node N)
این که آیا تومور به سایر قسمتهای بدن گسترش یافته باشد. (Metastasis M)
تشخیص در گزارش پاتولوژی
این بخش “خط آخر ” بنامیم. این بخش را میتوانید در ابتدا یا انتهای گزارش پیدا کنید. اگر سرطان تشخیص داده شده باشد ، این بخش ممکن است شامل موارد زیر باشد:
نوع سرطان ، مانند سرطان یا سارکوم
درجه تومور
وضعیت گره لنفاوی
وضعیت مرژین
استیج
هر نتیجه آزمایش دیگر ، از جمله اینکه تومور گیرندههای هورمونی دارد یا مارکرهای دیگر تومور دارد
خلاصه گزارش پاتولوژی
هنگامی که تومور آزمایش شد ، پاتولوژیست خلاصه گزارشی که شامل تمام اطلاعات میشود را تهیه میکند. در این خلاصه مهمترین نتایج در یک جدول ذکر میگردد. این موارد مهمترین مواردی هستند که در تعیین گزینههای درمانی و احتمال بهبودی فرد مهم هستند.
